ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
Siparişten Net Tahsilata
Sipariş
Kanal, ürün, kampanya ve teslim koşulları kaydedilir.
Fatura ve Teslim
Satış belgesi ile kargo hareketi ilişkilendirilir.
İade ve Kesintiler
İadeler, komisyonlar ve diğer kesintiler ayrı gösterilir.
Platform Ödemesi
Brüt satıştan net banka ödemesine geçiş açıklanır.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Pazaryerinin hesaba yatırdığı net ödeme, satış gelirinin tamamını göstermez. Komisyon, kargo, iade ve diğer kesintiler satışın kârlılığını ve tahsilat zamanını birlikte etkiler.
- Brüt satış, kesintiler ve net banka tahsilatının ayrılması
- İptal ve iadelerin satış, stok ve ödeme kayıtlarına yansıması
- Kanal bazında giderler ile ödeme vadelerinin nakit akışına etkisi
Vergi ve Belge Düzeni
Elektronik ticaret aracılarının kapsamdaki ödemeleri üzerinden yaptığı gelir veya kurumlar vergisi kesintisi, KDV tevkifatı değildir. Komisyon kesintisiyle de karıştırılmamalıdır.
Ödeme Dökümü ve Mahsup
Vergi kesintisinin tutarı ve dönemi, platformun ödeme raporlarıyla takip edilmelidir. Kapsam dışı ödemeler ve mükellefiyet istisnaları ayrıca kontrol edilir.
Kanal Bazında Kârlılık
Ücretsiz kargo, kampanya katkısı ve iade maliyeti hesaba katılmadan yalnızca alış ve satış fiyatını karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.
Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü:
GİB · 330 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği Yeni sekmede açılırVERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV-1
Vergiye tabi satış veya hizmet varsaPazaryerinden hesaba geçen net para satış tutarı değildir. Satış, iade, komisyon, kargo ve kesintiler ayrı kayıtlarla ilişkilendirilir.
e-Ticaret Ödeme Stopajı
Kapsamdaki aracı tarafından ödeme yapılırsa2025’ten beri kapsamdaki ödemelerde %1 gelir/kurumlar vergisi tevkifatı vardır. Bu, KDV-2 değildir. KDV hariç satış bedeli esas alınır; platform komisyonunun düşülmesi bu matrahı azaltmaz. İstisna ve kapsam dışı ödeme biçimleri ayrıca kontrol edilir.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaTürkiye’deki kapsamdaki ticari reklam alımı kısmi; Türkiye’de kullanılan yurt dışı yazılım, reklam veya bulut hizmeti ise şartları varsa tam tevkifat gerektirebilir.
Muhtasar ve Prim Hizmet
Personel veya kesintiye tabi ödeme varsaÇalışan ücretleri ve kesintiye tabi diğer ödemeler, pazaryeri ödeme kesintilerinden ayrı takip edilir.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Pazaryeri Ödemesini Satışla Karşılaştırmak
KDV hariç satış 100.000 TL, hesaplanan KDV 20.000 TL; komisyon ve kargo aşağıdaki nihai kesinti tutarlarıdır. İade veya başka kesinti yoktur; %1 stopaj kapsamındaki bir ödeme varsayılmıştır.
- Müşterilerin toplam ödemesi
- 120.000 TL
- Komisyon kesintisi
- −12.000 TL
- Kargo kesintisi
- −2.000 TL
- %1 kazanç vergisi stopajı
- −1.000 TL
- Bankaya geçen
- 105.000 TL
Dikkat Edilecekler
- %1 hesabı 100.000 × %1 = 1.000 TL’dir; net havale veya komisyon sonrası tutar üzerinden hesaplanmaz.
- Kesinti kazanç vergisiyle ilgilidir; satıcının KDV-1 ve diğer beyanlarını kaldırmaz.
Türkiye’de Ticari Reklam Alımı
KDV mükellefi e-ticaret işletmesinin Türkiye’deki bir ajans veya sağlayıcıdan tevkifat kapsamındaki ticari reklam hizmeti aldığı varsayılmıştır.
Tevkifat hizmet/mal bedelinden değil KDV’den ayrılır. Bedel ile kalan KDV satıcıya ödenir.
- KDV hariç bedel
- 20.000 TL
- Hesaplanan KDV
- 4.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 1.200 TL
- Satıcıya kalan KDV
- 2.800 TL
- Satıcıya ödenecek
- 22.800 TL
Dikkat Edilecekler
- Her tasarım, içerik veya yazılım işi ticari reklam hizmeti değildir.
- Reklam hizmeti yurt dışından alınıyorsa bu 3/10 yerine tam tevkifat şartları incelenir.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Kısmi Tevkifat Sınırı
2026’da KDV dahil işlem bedeli 12.000 TL’yi aşmıyorsa kısmi tevkifat yapılmaz. Aşıyorsa pay yalnız aşan tutardan değil, hesaplanan KDV’nin tamamından ayrılır. Aynı işlem bu uygulamadan kaçınmak için bölünemez. Bu sınır yurt dışı hizmetlerdeki tam tevkifatı kaldırmaz.
Örneklerde taraflar arasında tevkifatı kaldıran bir istisna bulunmadığı varsayılmıştır. Genel bütçeli idarelerde beyan ve ödeme usulü farklıdır.
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.