ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
Rezervasyondan Hesap Kapanışına
Rezervasyon
Oda, tur veya hizmetin kapsamı ve iptal koşulları belirlenir.
Ön Ödeme
Avans ve platform tahsilatları rezervasyona bağlanır.
Hizmet ve Fatura
Geceleme, ek hizmet ve aracılık bedelleri ayrılır.
Mutabakat
Platform, acente, POS ve banka kayıtları karşılaştırılır.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Rezervasyon avansları, iptal ve iadeler ile platform komisyonları günlük kasa toplamından ayrı izlenmelidir. Doluluk kadar, hizmet başına gider ve net tahsilat da işletmenin mali durumunu etkiler.
- Rezervasyon, ön ödeme ve fatura bilgilerinin uyumu
- İptal ve iade koşullarının gelir ve nakit akışına etkisi
- Platform kesintileri ile hesaba geçen ödemelerin ayrılması
Vergi ve Belge Düzeni
Konaklama vergisi ve KDV ayrı yükümlülüklerdir. Geceleme ile bağlantılı hizmetlerin kapsamı ve acente üzerinden yapılan satışların belge düzeni ayrıca değerlendirilmelidir.
Hizmet Tarihi ve Ön Ödeme
Rezervasyon ödemesi ile hizmetin verildiği dönemi ayırmak, iptal ve iade takibini kolaylaştırır.
Acente ve Tesis Ayrımı
Aracılık bedeli, tesis hizmeti ve müşteriden tahsil edilen toplam tutar sözleşme ve fatura bağlantısıyla izlenmelidir.
Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü:
GİB · Konaklama Vergisi Uygulama Genel Tebliği Yeni sekmede açılırGİB · Geceleme ve Aracılık · III/B-2.5 Yeni sekmede açılırVERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV-1
Vergiye tabi satış veya hizmet varsaGeceleme, ayrıca satılan hizmet ve acente aracılık bedeli farklı işlemlerdir. Konaklama vergisi faturada ayrıca gösterilir ve KDV matrahına dahil edilmez.
Konaklama Vergisi
Vergiye tabi konaklama hizmeti sunulursaVergi, hizmeti fiilen sunan tesis işletmecisinin yükümlülüğüdür. Gecelemeyle birlikte tesiste satılan ilgili hizmetler kapsamda olabilir. Beyan aylıktır; kapsamdaki mükellefin vergili işlemi olmayan dönemlerde de beyan yükümlülüğü sürer. 1 Mayıs–31 Aralık 2026 arasında oran %1’dir.
Turizm Payı Beyannamesi
7183 sayılı Kanunun kapsamındaki faaliyet varsaResmî ad “Turizm Payı”dır. Konaklama tesislerinde binde 5, seyahat acentelerinde (münferit uçak bileti satışları hariç) on binde 5 oranı söz konusudur. Matrah kapsam içindeki net satışlar ve ilgili kira gelirleridir; kâr veya bankaya geçen net para değildir. İndirimli faaliyet türleri ayrıca incelenir. Kurumlar vergisi mükelleflerinde aylık, diğerlerinde üç aylık beyan dönemi uygulanır.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaYurt dışı rezervasyon platformunun komisyonu, Türkiye’de yararlanılan vergiye tabi bir hizmetse tam tevkifat/KDV-2 yönünden kontrol edilir. Sıradan oda satışı nedeniyle otomatik KDV-2 doğmaz.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Eylül 2026’da Bir Geceleme Faturası
Vergiye tabi bir tesis işletmecisinin sunduğu 10.000 TL bedelli, %10 KDV kapsamındaki geceleme hizmeti örneğidir. İstisna, alkollü içecek veya farklı oranlı ek hizmet bulunmadığı varsayılmıştır.
- KDV hariç hizmet bedeli
- 10.000 TL
- KDV (%10)
- 1.000 TL
- Konaklama vergisi (%1)
- 100 TL
- Fatura toplamı
- 11.100 TL
Dikkat Edilecekler
- Konaklama vergisi: 10.000 × %1 = 100 TL. KDV: 10.000 × %10 = 1.000 TL; konaklama vergisi KDV matrahına eklenmez.
- %1 oranı yalnızca 01.05.2026–31.12.2026 dönemi için doğrulanmıştır; sonraki dönem için oran yeniden kontrol edilmelidir.
- Rezervasyon avansı tek başına konaklama vergisini doğurmaz. Hizmetten önce fatura kesilmesi KDV açısından ayrıca değerlendirilir.
Aynı Net Satış, İki Farklı Turizm Payı
Kapsama giren 200.000 TL net satış, kapsam içi kira geliri bulunmaması ve faaliyet bazlı indirim olmaması varsayılmıştır. İki ayrı işletme türünün hesabı karşılaştırılmaktadır.
- Konaklama tesisi matrahı
- 200.000 TL
- Tesis: 200.000 × binde 5
- 1.000 TL
- Acente: 200.000 × on binde 5
- 100 TL
- Oran karşılaştırması
- %0,5 / %0,05
Dikkat Edilecekler
- Acente örneğinde münferit uçak bileti satışları matraha dahil değildir; gerçek satış/komisyon kapsamı sözleşmelere göre belirlenir.
- Turizm payı, konaklama faturası üzerinde aynı adla alınan ikinci bir konaklama vergisi değildir.
- Her turizm işletmesinin aynı orana veya aynı beyan dönemine tabi olduğu varsayılmamalıdır.
Yurt Dışı Platform Komisyonu
Rezervasyon platformunun 10.000 TL komisyon hizmeti için örnekte Türkiye’de 2.000 TL KDV hesaplanmıştır.
Bu Örneğin Koşulları
Örnekte alıcı bir sermaye şirketidir. Sağlayıcının Türkiye’de ikametgâhı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığı; hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı ve hizmetin KDV’ye tabi olduğu varsayılmıştır.
Hizmet bedeli yabancı sağlayıcıya; Türkiye’de hesaplanan KDV alıcının sorumlu sıfatıyla beyanına aittir.
- Yurt dışı hizmet bedeli
- 10.000 TL
- Türkiye’de hesaplanan KDV
- 2.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 2.000 TL
- Sağlayıcıya hizmet bedeli
- 10.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Hizmet istisna ise veya yurt dışında yapılıp yurt dışında kullanılıyorsa sonuç değişebilir.
- Gelir/kurumlar vergisi stopajı ve vergi anlaşmaları KDV-2’den ayrı kontrol edilir.
- Komisyonun net tahsilattan düşülmesi, hizmet alımına ilişkin vergi kontrolünü ortadan kaldırmaz.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.