ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
İhtiyaçtan Canlı Kullanıma
Kapsam ve Teklif
Teslim edilecek ürün, lisans veya hizmet tanımlanır.
Geliştirme
İş gücü, dış hizmet ve altyapı giderleri projeye bağlanır.
Teslim ve Kabul
Aşamalı teslimler ile ödeme koşulları karşılaştırılır.
Abonelik ve Destek
Tek seferlik proje geliri ile düzenli hizmetler ayrılır.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Proje avansları, aşamalı teslimler ve abonelik gelirleri ayrı izlenir. Lisans, bulut, dış hizmet ve personel giderleri ilgili projeye veya ürüne bağlanarak maliyet ve gelir karşılaştırılır.
- Proje ödemelerinin teslim ve kabul aşamalarıyla ilişkisi
- Lisans, abonelik ve destek gelirlerinin ayrı izlenmesi
- Dövizli gelir ve giderlerin ödeme vadeleriyle birlikte değerlendirilmesi
Vergi ve Belge Düzeni
Yurt dışından tahsilat, tek başına hizmet ihracı istisnası sağlamaz. Müşteri, yararlanma yeri ve diğer istisna şartları birlikte incelenir.
Proje ve Kullanım Hakkı
Geliştirme hizmeti, lisans, bakım ve bulut aboneliği faturada gerçek işleme uygun açıklanmalıdır.
Yurt Dışı Platform ve Alımlar
Lisans ve bulut sağlayıcısının ülkesi, sözleşmesi ve hizmetin kullanımı, vergi sorumluluğu değerlendirilirken dikkate alınır.
VERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV-1
Vergiye tabi satış veya hizmet varsaLisans, geliştirme, bakım ve abonelik birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Yurt dışı müşteriden ödeme alınması tek başına hizmet ihracı istisnası değildir.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaTürkiye’de kullanılan yurt dışı bulut veya yazılım hizmetinde tam tevkifat; belirlenmiş alıcıya verilen kapsamdaki otomasyon sistemi bakımında kısmi tevkifat koşulları ayrıca incelenir.
Muhtasar ve Prim Hizmet
Personel veya kesintiye tabi ödeme varsaGeliştirici ve destek çalışanlarının bordrosu; bağımsız çalışan, lisans sağlayıcı ve yabancı hizmet alımlarından ayrı değerlendirilir.
Gelir / Kurumlar Vergisi
İşletmenin hukuki yapısına göreŞahıs işletmesi ile sermaye şirketinin kazanç beyannamesi aynı değildir. Geçici vergi, istisna ve giderlerin kabulü işletmenin statüsü ve dönemine göre değerlendirilir.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Türkiye’de Kullanılan Bulut Hizmeti
Türkiye’deki işletmenin kullandığı yurt dışı bulut hizmeti bedeli 50.000 TL, örnekte sorumlu sıfatıyla hesaplanan KDV 10.000 TL’dir.
Bu Örneğin Koşulları
Örnekte alıcı bir sermaye şirketidir. Sağlayıcının Türkiye’de ikametgâhı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığı; hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı ve hizmetin KDV’ye tabi olduğu varsayılmıştır.
Hizmet bedeli yabancı sağlayıcıya; Türkiye’de hesaplanan KDV alıcının sorumlu sıfatıyla beyanına aittir.
- Yurt dışı hizmet bedeli
- 50.000 TL
- Türkiye’de hesaplanan KDV
- 10.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 10.000 TL
- Sağlayıcıya hizmet bedeli
- 50.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Hizmet istisna ise veya yurt dışında yapılıp yurt dışında kullanılıyorsa sonuç değişebilir.
- Gelir/kurumlar vergisi stopajı ve vergi anlaşmaları KDV-2’den ayrı kontrol edilir.
- Yabancı sağlayıcının bireysel tüketicilere yönelik KDV-3 uygulaması işletmenin bu B2B örneğiyle aynı değildir.
Belirlenmiş Alıcının Sistem Bakımı
Belirlenmiş alıcının otomasyon sistemi ve bilgisayarların kullanımında gerekli işletim sistemi yazılımlarına bakım/güncelleme yapıldığı; bu kapsamdaki hizmet için KDV’nin 6.000 TL olduğu varsayılmıştır.
Tevkifat hizmet/mal bedelinden değil KDV’den ayrılır. Bedel ile kalan KDV satıcıya ödenir.
- KDV hariç bedel
- 30.000 TL
- Hesaplanan KDV
- 6.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 4.200 TL
- Satıcıya kalan KDV
- 1.800 TL
- Satıcıya ödenecek
- 31.800 TL
Dikkat Edilecekler
- Her yazılım geliştirme işi veya lisans satışı otomatik olarak bu bakım kapsamına girmez.
- Proje teslimi, kullanım hakkı ve bakım sözleşmesi ayrı değerlendirilir.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Kısmi Tevkifat Sınırı
2026’da KDV dahil işlem bedeli 12.000 TL’yi aşmıyorsa kısmi tevkifat yapılmaz. Aşıyorsa pay yalnız aşan tutardan değil, hesaplanan KDV’nin tamamından ayrılır. Aynı işlem bu uygulamadan kaçınmak için bölünemez. Bu sınır yurt dışı hizmetlerdeki tam tevkifatı kaldırmaz.
Örneklerde taraflar arasında tevkifatı kaldıran bir istisna bulunmadığı varsayılmıştır. Genel bütçeli idarelerde beyan ve ödeme usulü farklıdır.
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.