ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
Siparişten Ürün Teslimine
Sipariş ve Malzeme
Model, miktar, kumaş ve yardımcı malzeme belirlenir.
Üretim ve Fason
Kesim, dikim ve dışarıya verilen işler siparişle ilişkilendirilir.
Kalite ve Stok
Tamamlanan ürün, fire ve iade miktarları ayrılır.
Sevkiyat ve Tahsilat
Teslim edilen miktar, satış belgesi ve vade eşleştirilir.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Malzeme, işçilik ve fason giderleri sipariş bazında izlendiğinde ürünün toplam maliyeti hesaplanabilir. Müşteriden tahsilat yapılmadan önce ödenen kumaş, işçilik ve fason bedelleri nakit ihtiyacını belirler.
- Fasona verilen malzeme ve geri alınan ürün miktarının uyumu
- Fire, iade ve sezon sonu stoklarının maliyete etkisi
- Müşteri vadeleri ile kumaş ve fason ödemelerinin zamanlaması
Vergi ve Belge Düzeni
Fason tekstil ve konfeksiyonda kapsama giren işlemler için 7/10 KDV tevkifatı vardır. İşin niteliği, alıcının statüsü ve ortak uygulama şartları birlikte kontrol edilir.
Fason ile Ürün Satışı Ayrımı
Ana hammaddenin işi yaptıran tarafından sağlanması önemlidir. Boya, apre, baskı ve yıkama gibi işlerde malzemeyi kimin temin ettiği sonucu değiştirebilir.
Üretim Belgeleri
Malzeme çıkışı, fason dönüşü ve sevk miktarını sipariş numarasıyla izlemek; eksik teslimi, fireyi ve üretim maliyetini açıklamayı kolaylaştırır.
Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü:
GİB · Fason Tekstil · I/C-2.1.3.2.7 Yeni sekmede açılırGİB · Kısmi Tevkifat Oranları Yeni sekmede açılırVERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV-1
Vergiye tabi satış veya hizmet varsaFason dikim faturası ile kendi kumaşından üretilen ürünün satışı ayrı değerlendirilir. Ürün/hizmetin KDV oranı ve varsa tevkifat faturada doğru gösterilmelidir.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaKapsamdaki fason tekstil işini satın alan KDV mükellefi veya belirlenmiş alıcı, hesaplanan KDV’nin 7/10’unu sorumlu sıfatıyla beyan eder. Fason işi yapan satıcı ile KDV-2’yi veren alıcı farklı rollerdedir.
Muhtasar ve Prim Hizmet
Personel veya kesintiye tabi ödeme varsaAtölye çalışanlarının ücret kesintileri, prim günleri ve prime esas kazançları fiili çalışma kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.
Gelir / Kurumlar Vergisi
İşletmenin hukuki yapısına göreŞahıs işletmesi ile sermaye şirketinin kazanç beyannamesi aynı değildir. Geçici vergi, istisna ve giderlerin kabulü işletmenin statüsü ve dönemine göre değerlendirilir.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Müşterinin Kumaşıyla Fason Dikim
Kumaşı müşteri sağlamış, atölye kapsamdaki fason dikimi yapmıştır. Alıcının tevkifat sorumlusu olduğu ve bu işlemde hesaplanan KDV’nin 10.000 TL olduğu varsayılmıştır.
Tevkifat hizmet/mal bedelinden değil KDV’den ayrılır. Bedel ile kalan KDV satıcıya ödenir.
- KDV hariç bedel
- 100.000 TL
- Hesaplanan KDV
- 10.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 7.000 TL
- Satıcıya kalan KDV
- 3.000 TL
- Satıcıya ödenecek
- 103.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Hazır ürün satın almak kendiliğinden fason hizmet sayılmaz.
- Boya, baskı, yıkama ve ana malzemenin kime ait olduğu işlem türüne göre ayrıca kontrol edilir.
Kumaş, Ürün ve Fireyi Birlikte İzlemek
Müşteriden teslim alınan kumaş, işletmenin satın aldığı kumaşla aynı stok hesabı gibi değerlendirilmemelidir. Aşağıdaki miktarlar üretim takibini örnekler; vergi matrahı hesabı değildir.
- Teslim alınan kumaş
- 1.000 metre
- Ürünlere aktarılan
- 900 metre
- Belgelenecek fire
- 60 metre
- Geri teslim / kalan
- 40 metre
Dikkat Edilecekler
- 900 + 60 + 40 = 1.000 metre bağlantısı üretim ve teslim belgeleriyle açıklanır.
- Fire miktarı kendiliğinden vergisel gider kabulü anlamına gelmez; gerçek durum ve belgeler gerekir.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Kısmi Tevkifat Sınırı
2026’da KDV dahil işlem bedeli 12.000 TL’yi aşmıyorsa kısmi tevkifat yapılmaz. Aşıyorsa pay yalnız aşan tutardan değil, hesaplanan KDV’nin tamamından ayrılır. Aynı işlem bu uygulamadan kaçınmak için bölünemez. Bu sınır yurt dışı hizmetlerdeki tam tevkifatı kaldırmaz.
Örneklerde taraflar arasında tevkifatı kaldıran bir istisna bulunmadığı varsayılmıştır. Genel bütçeli idarelerde beyan ve ödeme usulü farklıdır.
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.