ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
Faaliyetin Akışı
Üretim Planı
Tesis kapasitesi ve işletme ihtiyacı değerlendirilir.
Üretim Verisi
Ölçüm ve dönemsel üretim miktarı izlenir.
Satış ve Belgeler
Sözleşme, satış raporu ve fatura bağlanır.
Tahsilat
Gelir ve ödeme takvimi karşılaştırılır.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Sayaç ve üretim verileriyle satış belgelerinin uyumu, gelir takibinin temelidir. Bakım duruşları, yakıt veya işletme giderleri ve finansman ödemeleri nakit ihtiyacını değiştirebilir.
- Üretim miktarı ile satış ve ödeme dönemlerinin uyumu
- Tesis yatırımı ve dönemsel işletme giderlerinin ayrılması
- Bakım duruşları ve finansman vadelerinin etkisi
Vergi ve Belge Düzeni
Teşvik veya istisna yalnızca enerji sektöründe bulunmaya dayanmaz. Yatırımın niteliği, belge kapsamı ve ilgili uygulama şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
Tesis ve Dönem Ayrımı
Yatırım harcamaları ile günlük işletme giderleri ayrı takip edilmelidir.
Sözleşme Esasları
Üretim ve ödeme dönemleri ile fiyatlama unsurlarını kayıtların yanında tutmak gelir farklarını açıklamayı kolaylaştırır.
Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü:
GİB · Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi · 2026 Yeni sekmede açılırVERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV-1
Vergiye tabi satış veya hizmet varsaEnerji satışı, proje geliri, kurulum ve bakım gelirleri ayrı belgelenir. Ekipman yatırımı ile dönem gideri aynı kayıt yaklaşımına tabi değildir.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaYapım işi, bakım veya teknik danışmanlık alımı kendi tevkifat koşullarına göre değerlendirilir. Enerji sektöründe olmak tek başına belirlenmiş alıcı statüsü sağlamaz.
Muhtasar ve Prim Hizmet
Personel veya kesintiye tabi ödeme varsaİşletme ve saha personelinin ücret, prim ve işyeri kayıtları fiili istihdam koşullarıyla uyumlu olmalıdır.
Gelir / Kurumlar Vergisi
İşletmenin hukuki yapısına göreŞahıs işletmesi ile sermaye şirketinin kazanç beyannamesi aynı değildir. Geçici vergi, istisna ve giderlerin kabulü işletmenin statüsü ve dönemine göre değerlendirilir.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Belirlenmiş Alıcıya Ekipman Bakımı
Alıcının Tebliğde belirlenmiş alıcı olduğu ve işin kapsamdaki ekipman bakımına girdiği varsayılmıştır.
Tevkifat hizmet/mal bedelinden değil KDV’den ayrılır. Bedel ile kalan KDV satıcıya ödenir.
- KDV hariç bedel
- 20.000 TL
- Hesaplanan KDV
- 4.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 2.800 TL
- Satıcıya kalan KDV
- 1.200 TL
- Satıcıya ödenecek
- 21.200 TL
Dikkat Edilecekler
- Sıradan bir enerji şirketinin bütün bakım alımlarında bu statü varmış gibi işlem yapılmaz.
- Kurulumun yapım işi, bakımın bakım hizmeti olarak sınıflandırılması sözleşmeye göre değişebilir.
Yatırım ile Dönem Giderini Ayırmak
Ekipman ve işletme giderlerinin tek bir proje ödemesinde görünmesi, hepsinin aynı dönemde gider yazılacağı anlamına gelmez.
- Ekipman yatırımı
- 80.000 TL
- Dönem işletme gideri
- 10.000 TL
- Toplam nakit çıkışı
- 90.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Nakit çıkışı, vergiye esas gider toplamıyla aynı kavram değildir; aktifleştirme ve amortisman ayrı incelenir.
- Sektörde yatırım yapmak tek başına teşvik veya KDV istisnası hakkı sağlamaz.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Kısmi Tevkifat Sınırı
2026’da KDV dahil işlem bedeli 12.000 TL’yi aşmıyorsa kısmi tevkifat yapılmaz. Aşıyorsa pay yalnız aşan tutardan değil, hesaplanan KDV’nin tamamından ayrılır. Aynı işlem bu uygulamadan kaçınmak için bölünemez. Bu sınır yurt dışı hizmetlerdeki tam tevkifatı kaldırmaz.
Örneklerde taraflar arasında tevkifatı kaldıran bir istisna bulunmadığı varsayılmıştır. Genel bütçeli idarelerde beyan ve ödeme usulü farklıdır.
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.