Yazıdaki Konular
Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası’nda işlem yapmaya yetkili kuruluşlar, perakende kuyumculardan farklı kurallara tabidir. Bunlara tanınan belge ve ödeme istisnaları her kuyum mağazasında uygulanamaz.
Aracı Kurum ve Aracı Kuruluş Farkı
Aracı kurum, ilgili Yönetmelik uyarınca Bakanlığın kuruluş izni verdiği şirkettir. Aracı kuruluş daha geniş bir tanımdır: gerekli izinleri bulunan bankaları, döviz bürolarını, kıymetli maden üretimi veya ticareti yapan anonim şirketleri ve uygun yurt dışı şirketlerin Türkiye şubelerini de kapsayabilir.
Altın ticareti yapmak, tek başına aracı kuruluş olmak için yeterli değildir.
Bu Bölümün Kaynakları
Hazine ve Maliye Bakanlığı · Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği ↗ Yeni sekmede açılırBorsa İşlemi için Hangi İzinler Gerekir?
Kuruluş izni, faaliyet izni ve Borsa üyeliği ayrı aşamalardır. Kuyum Ticareti Yetki Belgesi bunların yerine geçmez.
Hazine ve Maliye Bakanlığının izniyle çalışan özel şirketler kamu kurumu değildir. İşlem yapma yetkisi, kuruluşun güncel iznine ve izin verilen faaliyetlere bakılarak belirlenir.
Bu Bölümün Kaynakları
Hazine ve Maliye Bakanlığı · Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği ↗ Yeni sekmede açılırAlım ve Satım Belgeleri
424 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 4. bölümü, kapsama giren kuruluşların düzenlediği Kıymetli Maden Alım Belgesi ve Kıymetli Maden Satım Belgesini açıklar.
Perakende kuyumcu, sırf altın aldığı için gider pusulası yerine bu belgeleri seçemez. Belgenin kâğıt mı elektronik mi olacağı, kuruluşun e-Belge yükümlülüğüne bağlıdır. Tüm aracı kuruluşların kâğıt belge kullanabileceği sonucuna varılamaz.
Bu Bölümün Kaynakları
Aracı Kuruluşların Belge Düzeni · 424 Sayılı Tebliğ, Bölüm 4 ↗ Yeni sekmede açılırElektronik Belgeler · Güncel 509 Sayılı Tebliğ ↗ Yeni sekmede açılırBanka Yoluyla Ödemede İstisna
459 sayılı Tebliğin 4.2/f bendindeki istisna, Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası’nda işlem yetkisi verilenlerin faaliyet kapsamındaki tahsilat ve ödemeleriyle sınırlıdır.
Tüm kuyumculara veya kuruluşun her ödemesine uygulanamaz. Örneğin, perakende kuyum mağazası yalnız altın ticareti yaptığı için bu istisnadan yararlanamaz. Ödeme istisnası, alışın belgesiz yapılmasına izin vermez.
Bu Bölümün Kaynakları
Ödeme Yöntemi ve İstisnalar · 459 Sayılı Tebliğ ↗ Yeni sekmede açılırGİB · 469 Sayılı Tebliğ, Ödeme İstisnasının Eklenmesi ↗ Yeni sekmede açılırMüşteri ve Kayıt Yükümlülükleri
Ödeme istisnası, MASAK kapsamındaki müşteri tanıma, şüpheli işlem bildirimi ve kayıt saklama yükümlülüklerini kaldırmaz. Kuruluşun kendi işlemlerini ve tedarik zincirini kontrol etmesine ilişkin kurallar da geçerliliğini korur.
Bu Bölümün Kaynakları
Hazine ve Maliye Bakanlığı · Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği ↗ Yeni sekmede açılırMASAK · Müşterinin Tanınması ve Diğer Yükümlülükler ↗ Yeni sekmede açılırResmî Kaynaklar
Hazine ve Maliye Bakanlığı · Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği ↗ Yeni sekmede açılırAracı Kuruluşların Belge Düzeni · 424 Sayılı Tebliğ, Bölüm 4 ↗ Yeni sekmede açılırÖdeme Yöntemi ve İstisnalar · 459 Sayılı Tebliğ ↗ Yeni sekmede açılırElektronik Belgeler · Güncel 509 Sayılı Tebliğ ↗ Yeni sekmede açılırGİB · 469 Sayılı Tebliğ, Ödeme İstisnasının Eklenmesi ↗ Yeni sekmede açılırMASAK · Müşterinin Tanınması ve Diğer Yükümlülükler ↗ Yeni sekmede açılırKaynak kontrolü: 11.10.2026. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Resmî yönlendirme veya kurum görüşü değildir. İşletmeye veya işleme özel değerlendirme yerine geçmez; doğru ve güncel uygulama için resmî mevzuatı ve kurum duyurularını takip edin.
