ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
Faaliyetin Akışı
Kapsam
İşin sınırları ve ödeme koşulları belirlenir.
Çalışma
Dosya veya projeye ait giderler izlenir.
Belgelendirme
Hizmet ve tahsilat bilgisi kayda bağlanır.
Hesap Kontrolü
Avans, masraf ve bakiye karşılaştırılır.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Mesleki hizmet bedeli ile müşteri adına karşılanan masraflar ayrı izlenir. Tahsilat, avans ve dış hizmet giderleri ilgili dosya veya projeyle eşleştirilir.
- Hizmet bedeli ile müşteri masraflarının ayrılması
- Avans ve aşamalı ödemelerin dosyayla bağlantısı
- Sürekli hizmet ve proje gelirlerinin ayrı izlenmesi
Vergi ve Belge Düzeni
Serbest meslek kazancı ile şirket faaliyeti ayrılmalıdır. Gelir vergisi kesintisi ve KDV tevkifatı da farklı yükümlülüklerdir.
Faaliyet ve Belge
Mükellefiyetin türü, tahsilat ve belge düzeni birlikte kontrol edilmelidir.
Masraf Aktarımları
Müşteri adına yapılan giderin belgesi ve sözleşmedeki karşılığı açık olmalıdır.
Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü:
GİB · Serbest Meslek Kazancı Rehberi · 2026 Yeni sekmede açılırVERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV-1
Vergiye tabi satış veya hizmet varsaŞirket faturası ile serbest meslek makbuzu aynı belge düzeni değildir. Danışmanlık, temsil, tasarım ve teknik proje hizmetleri gerçek kapsamına göre ayrılır.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaBelirlenmiş alıcıya verilen kapsamdaki danışmanlık hizmetinde 9/10 tevkifat olabilir. Avukatın yargı mercileri önündeki temsil hizmeti bu danışmanlık kategorisiyle otomatik eşitlenmez.
Muhtasar ve Prim Hizmet
Personel veya kesintiye tabi ödeme varsaÇalışan ücretleri ve serbest meslek erbabına yapılan kesintiye tabi ödemeler farklı düzenlemelere tabidir.
Gelir / Kurumlar Vergisi
İşletmenin hukuki yapısına göreŞahıs işletmesi ile sermaye şirketinin kazanç beyannamesi aynı değildir. Geçici vergi, istisna ve giderlerin kabulü işletmenin statüsü ve dönemine göre değerlendirilir.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Belirlenmiş Alıcıya Şirket Danışmanlığı
Bir şirketin belirlenmiş alıcıya verdiği tevkifat kapsamındaki danışmanlık hizmeti örneğidir; serbest meslek makbuzu hesabı değildir.
Tevkifat hizmet/mal bedelinden değil KDV’den ayrılır. Bedel ile kalan KDV satıcıya ödenir.
- KDV hariç bedel
- 100.000 TL
- Hesaplanan KDV
- 20.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 18.000 TL
- Satıcıya kalan KDV
- 2.000 TL
- Satıcıya ödenecek
- 102.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Alıcının sıradan bir şirket olması belirlenmiş alıcı statüsünü tek başına sağlamaz.
- Kazanç vergisi kesintisi doğabilecek farklı ödeme türleri bu KDV hesabına karıştırılmaz.
Türkiye’de Kullanılan Yabancı Veri Hizmeti
Mesleki faaliyette Türkiye’de kullanılan yabancı veri/abonelik hizmetinin 5.000 TL bedeli için örnekte 1.000 TL KDV hesaplanmıştır.
Bu Örneğin Koşulları
Örnekte alıcı bir sermaye şirketidir. Sağlayıcının Türkiye’de ikametgâhı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığı; hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı ve hizmetin KDV’ye tabi olduğu varsayılmıştır.
Hizmet bedeli yabancı sağlayıcıya; Türkiye’de hesaplanan KDV alıcının sorumlu sıfatıyla beyanına aittir.
- Yurt dışı hizmet bedeli
- 5.000 TL
- Türkiye’de hesaplanan KDV
- 1.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 1.000 TL
- Sağlayıcıya hizmet bedeli
- 5.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Hizmet istisna ise veya yurt dışında yapılıp yurt dışında kullanılıyorsa sonuç değişebilir.
- Gelir/kurumlar vergisi stopajı ve vergi anlaşmaları KDV-2’den ayrı kontrol edilir.
- Hizmetin niteliği, sağlayıcısı ve varsa istisna şartları sözleşme ve faturayla değerlendirilir.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Kısmi Tevkifat Sınırı
2026’da KDV dahil işlem bedeli 12.000 TL’yi aşmıyorsa kısmi tevkifat yapılmaz. Aşıyorsa pay yalnız aşan tutardan değil, hesaplanan KDV’nin tamamından ayrılır. Aynı işlem bu uygulamadan kaçınmak için bölünemez. Bu sınır yurt dışı hizmetlerdeki tam tevkifatı kaldırmaz.
Örneklerde taraflar arasında tevkifatı kaldıran bir istisna bulunmadığı varsayılmıştır. Genel bütçeli idarelerde beyan ve ödeme usulü farklıdır.
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.