ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
Faaliyetin Akışı
İşlem ve Taraflar
İşlemin hangi şirketler arasında olduğu belirlenir.
Sözleşme ve Dayanak
Hizmet veya finansman koşulları belgelenir.
Karşılıklı Kayıt
Alacak ve borç kayıtları eşleştirilir.
Grup Kontrolü
Dağıtım, tahsilat ve bakiyeler karşılaştırılır.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Her şirketin kayıtları ayrı tutulur; grup içi alacak ve borçlar karşılıklı kontrol edilir. Ödemeyi yapan şirket ile giderin ait olduğu şirket farklıysa kayıtların bu ilişkiyi doğru göstermesi gerekir.
- Şirketler arası hesapların karşılıklı mutabakatı
- Ortak gider dağıtımının dayanağının takibi
- Finansman ve hizmet işlemlerinin ayrılması
Vergi ve Belge Düzeni
İlişkili şirket işlemlerinde transfer fiyatlandırması ve örtülü sermaye gibi düzenlemeler dikkate alınmalıdır. Grup içinde olmak işlemi kendiliğinden vergiden istisna yapmaz.
Ortak Gider Dağıtımı
Dağıtım anahtarı, faydalanan şirket ve hizmetin dayanağı açıklanabilmelidir.
Finansman ve Bakiye
Grup içi borçlar ve ödeme koşulları gerçek işlemle uyumlu izlenmelidir.
Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü:
GİB · Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi · 2026 Yeni sekmede açılırVERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV-1
Vergiye tabi satış veya hizmet varsaGrup şirketleri ayrı tüzel kişilerdir. Gerçek bir hizmet veya mal teslimi varsa fatura ve KDV durumu, şirketler arası para transferinden ayrı değerlendirilir.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaYurt dışı grup şirketinden Türkiye’de yararlanılan vergiye tabi danışmanlık/yönetim hizmeti alımı tam tevkifat açısından incelenir. Her grup içi transfer hizmet değildir.
Kurumlar Vergisi ve İlişkili İşlemler
Sermaye şirketi / ilişkili taraf işlemi varsaTransfer fiyatlandırması, emsallere uygunluk, örtülü sermaye ve gerçek hizmetin belgelendirilmesi ayrı kontrol konularıdır. Aynı grupta olmak vergi istisnası sağlamaz.
Muhtasar ve Prim Hizmet
Personel veya kesintiye tabi ödeme varsaPersonelin hangi tüzel kişide çalıştığı, ücret ve prim kayıtları ile masraf paylaşımının gerçek işleyişi uyumlu olmalıdır.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Ortak Giderin Gerekçeli Dağıtımı
100.000 TL ortak maliyetin gerçek kullanım ölçütüne göre iki şirkete %40/%60 dağıtıldığı varsayılmıştır. Bu, tek başına faturalanacak tutar veya kabul edilmiş gider demek değildir.
- Toplam ortak maliyet
- 100.000 TL
- A şirketi kullanım payı
- 40.000 TL
- B şirketi kullanım payı
- 60.000 TL
- Dağıtım kontrolü
- 40.000 + 60.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Gerçek fayda, sözleşme, dağıtım anahtarı ve emsallere uygunluk belgelenmelidir.
- KDV, faturalama ve vergisel gider kabulü ayrıca incelenir; sırf grupta olmak yeterli değildir.
Yurt Dışı Grup Şirketinden Danışmanlık
Türkiye’de yararlanılan gerçek danışmanlık hizmeti için 30.000 TL bedel ve örnekte 6.000 TL KDV hesaplanmıştır.
Bu Örneğin Koşulları
Örnekte alıcı bir sermaye şirketidir. Sağlayıcının Türkiye’de ikametgâhı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığı; hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı ve hizmetin KDV’ye tabi olduğu varsayılmıştır.
Hizmet bedeli yabancı sağlayıcıya; Türkiye’de hesaplanan KDV alıcının sorumlu sıfatıyla beyanına aittir.
- Yurt dışı hizmet bedeli
- 30.000 TL
- Türkiye’de hesaplanan KDV
- 6.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 6.000 TL
- Sağlayıcıya hizmet bedeli
- 30.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Hizmet istisna ise veya yurt dışında yapılıp yurt dışında kullanılıyorsa sonuç değişebilir.
- Gelir/kurumlar vergisi stopajı ve vergi anlaşmaları KDV-2’den ayrı kontrol edilir.
- İlişkili taraf bedelinin emsallere uygunluğu ve hizmetin gerçekten alındığı ayrıca belgelenir.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.