ÜRETİM VE HİZMET AKIŞI
Faaliyetin Akışı
Poliçe
Ürün, şirket ve prim bilgileri kaydedilir.
Tahsilat
Müşteri ödemesi poliçeye bağlanır.
Komisyon
Şirket dökümü ile kazanç karşılaştırılır.
Mutabakat
İptal, zeyil ve aktarımlar hesaplara yansıtılır.
Kayıtlar, yürütülen üretim veya hizmet modeline göre tutulur. Aşamalar ve sorumluluklar işletmenin çalışma düzenine göre değişebilir.
Mali Açıdan Öne Çıkan Konular
Sigorta şirketine aktarılacak prim ile acentenin komisyon geliri ayrılmalıdır. Poliçe iptali ve zeyil işlemleri hem müşteri bakiyesini hem komisyon hesabını etkileyebilir.
- Poliçe, prim ve komisyon kayıtlarının bağlantısı
- İptal ve zeyillerin mutabakata yansıması
- Şirkete aktarılacak tutar ile acente gelirinin ayrılması
Vergi ve Belge Düzeni
Sigorta şirketine verilen kapsamdaki sigorta aracılık işlemlerinin komisyonu KDV istisnasına tabidir. Bu istisna, acentenin bütün satış ve hizmetlerine yayılmaz.
İşlem Bazında Ayrım
Sigorta aracılığı dışındaki hizmet veya demirbaş satışı ayrıca değerlendirilir.
Komisyon Belgeleri
Sigorta şirketinin komisyon dökümü ile acente kayıtları karşılaştırılmalıdır.
Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü:
GİB · Sigorta Aracılığı · II/F-4.5.2 Yeni sekmede açılırVERGİ VE GÜNLÜK İŞLEMLER
Beyanname ve İşlem Örnekleri
Hesaplama Örneklerine GeçBeyan yükümlülükleri, vergi mükellefiyetine ve yapılan işlemlere göre belirlenir. Alıcı ve satıcının statüsü, hizmetin türü ve varsa istisnalar kontrol edilir.
KDV İstisnası
Kapsamdaki sigorta aracılığı varsaSigorta şirketlerine verilen kapsamdaki sigorta aracılık hizmetlerinin KDV istisnası, acentenin tüm farklı faaliyetlerine otomatik yayılmaz.
Prim ve Komisyon Ayrımı
Prim tahsilatı acente üzerinden geçerseMüşteriden tahsil edilen sigorta primi ile acentenin komisyon geliri ayrılır. Sigorta şirketinin BSMV yükümlülüğü, sırf tahsilat acenteden geçti diye acentenin kendi beyannamesi gibi kabul edilmez.
KDV-2
Kapsama giren bir alım varsaTürkiye’de kullanılan yabancı hizmette KDV sorumluluğu doğabilir. İstisna aracılık faaliyeti ile ilgili alışın indirim durumu ayrıca kontrol edilir.
Muhtasar ve Prim Hizmet
Personel veya kesintiye tabi ödeme varsaPersonel ücretleri ve kesintiye tabi diğer ödemeler komisyon hesaplarından ayrı bildirilir.
Örnekler varsayımsaldır; gerçek müşteri bilgisi içermez. Tutarlar TL’dir. Hesaplanan KDV örnek için verilmiştir; her ürün ve hizmette aynı oran uygulanmaz.
Prim Tahsilatı Acente Geliri Değildir
Sözleşmenin komisyondan mahsup ederek hesaplaşmaya izin verdiği varsayılmıştır. Sigorta primi 20.000 TL, acente komisyonu 2.000 TL’dir.
- Müşteriden alınan prim
- 20.000 TL
- Acente komisyonu
- 2.000 TL
- Şirketle hesaplaşan tutar
- 18.000 TL
Dikkat Edilecekler
- 20.000 TL’nin tamamı acentenin kendi hasılatı gibi kaydedilmez; sözleşme ve komisyon belgeleri esas alınır.
- KDV istisnası kapsamdaki aracılık hizmetine aittir; farklı danışmanlık veya satış faaliyetleri ayrıca değerlendirilir.
Yurt Dışı Müşteri Takip Yazılımı
Türkiye’de kullanılan müşteri takip hizmeti için 5.000 TL bedel ve örnekte 1.000 TL KDV söz konusudur.
Bu Örneğin Koşulları
Örnekte alıcı bir sermaye şirketidir. Sağlayıcının Türkiye’de ikametgâhı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığı; hizmetten Türkiye’de yararlanıldığı ve hizmetin KDV’ye tabi olduğu varsayılmıştır.
Hizmet bedeli yabancı sağlayıcıya; Türkiye’de hesaplanan KDV alıcının sorumlu sıfatıyla beyanına aittir.
- Yurt dışı hizmet bedeli
- 5.000 TL
- Türkiye’de hesaplanan KDV
- 1.000 TL
- Alıcının KDV-2 ile beyanı
- 1.000 TL
- Sağlayıcıya hizmet bedeli
- 5.000 TL
Dikkat Edilecekler
- Hizmet istisna ise veya yurt dışında yapılıp yurt dışında kullanılıyorsa sonuç değişebilir.
- Gelir/kurumlar vergisi stopajı ve vergi anlaşmaları KDV-2’den ayrı kontrol edilir.
- İstisna aracılık faaliyetinin alış KDV’sinde otomatik indirim varsayılmamalıdır.
Uygulama Sınırları ve KDV İndirimi
Beyan ile İndirim Farkı
KDV-2 alıcı tarafından verilir. KDV-2’de verginin beyan edilmiş olması tek başına indirim hakkı sağlamaz: verginin ödenmesi ve KDV-1 indirim şartlarının ayrıca sağlanması gerekir. Süresinde beyan ve ödeme koşullarında aynı dönemin KDV-1’inde indirim mümkün olabilir; geç veya kısmi ödemede ödeme dönemi ve ödenen tutar dikkate alınır. KDV’den istisna faaliyetlerde indirim otomatik değildir.
Resmî Kaynaklar ve Kontrol Tarihi
Kaynak kontrolü: . Süreler ve sonraki değişiklikler için güncel takvim kontrol edilmelidir.
Bilgiler genel niteliktedir; İKRA’nın hizmet kapsamını veya işleme özel vergi sonucunu göstermez. Uygulamada işlem belgeleri ve işlem tarihinde yürürlükteki resmî düzenlemeler esas alınmalıdır.